Vernieuwde aanpak voor preventie overgewicht

Hoe kun je ouders bewust maken van gezonde eet- en beweeggewoonten van zuigelingen en peuters? Hoe verander je gedrag en hoe kun je ouders ondersteunen om het gewenste gedrag bij hun kinderen te bewerkstelligen?

Monique L’Hoir is klinisch pedagoog en psychotherapeut, en als onderzoeker werkzaam bij TNO. Op basis van een eerdere studie naar de gewoontes van jonge kinderen gaat ze op zoek naar praktische punten waarop je kunt interveniëren. Monique: “TV’s blijken belangrijke boosdoeners als het gaat om overgewicht. Iedereen ligt televisie te kijken. Bij heel jonge kinderen moet je dat gedrag niet aanleren.” De leefstijl van jonge kinderen blijkt veel invloed te hebben. Monique: “We verzamelen gegevens over slaap, opvoeding, borstvoeding, buitenspelen, ontbijten, frisdrankgebruik, tv kijken en tussendoortjes. Dat zijn in een notendop de items waar je heel gericht primaire preventie kan toepassen.” 

“Ouders van dikke kinderen hebben niets aan het advies: ‘je kind moet anders eten en meer bewegen”

“Het is belangrijk hoe je met ouders dit soort onderwerpen bespreekt. Nooit bestraffend, maar heel opbouwend en positief. Het empoweren van ouders is erg belangrijk. Je kunt tijdens een kortdurend consult al veel psychotherapeutische adviezen geven door te bekrachtigen wat ouders goed doen. Benoem het positieve. En bespreek de goede gedragsdoelen op een open en praktische manier vanaf het eerste consult, dus nog voordat er sprake is van overgewicht. Dan voelen ouders het niet als kritiek.”

“Ouders van dikke kinderen hebben niets aan het advies: ‘je kind moet anders eten en meer bewegen’. Daar kunnen ze niets mee. Als je gezond wil opvoeden, is het een voorwaarde dat je de vaardigheden hebt om dat te doen. Hoe stel je een dagindeling voor een peuter op? Structuur is heel belangrijk. Drie keer per dag eten, met mate tussendoortjes en voldoende slaap. Heel veel ouders gaan met een broodje pindakaas achter het kind aanlopen ‘want hij heeft niks op’. Zo houd je verkeerde eetgewoonten in stand.”

TNO onderzoekt hoe je door bijsturing van de opvoeding het ontstaan van overgewicht kan beïnvloeden. De Erasmus Universiteit doet mee met een computerbased advies, geheel gericht op de ouders. Het derde onderdeel van het onderzoek wordt uigevoerd door de Universiteit Twente en is gebaseerd op de care as usual, zoals de toepassing van het Overbruggingsplan Overgewicht binnen de jeugdgezondheidszorg. Zo worden 3 manieren waarop voorlichting wordt gegeven op het consultatiebureau met elkaar vergeleken.

“We hebben nu 1500 gezinnen ondervraagd. Dit aantal hebben we nodig om te kunnen zien of de ene maatregel effectiever is dan de andere. De eerste meting hebben we gedaan en we gaan deze gezinnen nog twee jaar volgen. Natuurlijk moeten we het eind van het onderzoek afwachten, maar we hebben al zoveel fraaie voorbeelden uit de praktijk. We kunnen bij jonge kinderen veel doen aan de preventie van overgewicht; daar liggen de kansen.”